–
नाशिक शहराचा वेगाने होत असलेला शहरी विकास, वाढती लोकसंख्या आणि आगामी मोठ्या धार्मिक व पायाभूत प्रकल्पांच्या पार्श्वभूमीवर दीर्घकालीन वित्तीय नियोजनाची आवश्यकता निर्माण झाली आहे. या गरजेची पूर्तता करण्यासाठी नाशिक महानगरपालिका (NMC) वेळोवेळी म्युनिसिपल बाँड्सच्या माध्यमातून निधी उभारणी करत आहे. हे बाँड्स गुंतवणूकदारांना स्थिर उत्पन्नासोबतच शहराच्या विकासात थेट सहभागाची संधी उपलब्ध करून देतात.
२००० पूर्वीचे बाँड्स – विश्वासाची पायाभरणी
१९९० च्या दशकात नाशिक महानगरपालिकेने पायाभूत सुविधांसाठी बाँड्सद्वारे निधी उभारण्याचा उपक्रम हाती घेतला होता. त्या काळात म्युनिसिपल बाँड ही संकल्पना भारतात प्रारंभीच्या टप्प्यात होती. तरीही महानगरपालिकेने शिस्तबद्ध परतफेड आणि आर्थिक पारदर्शकता राखत गुंतवणूकदारांचा विश्वास संपादन केला. हा ऐतिहासिक ट्रॅक रेकॉर्ड आजच्या इश्यूंसाठी सकारात्मक संकेत देतो.
Clean Godavari Bond २०३०– अलीकडील यशस्वी उपक्रम
Clean Godavari Bond २०३० या इश्यूला गुंतवणूकदारांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला. सुमारे रु २०० कोटींचा हा इश्यू जवळपास चारपट ओव्हरसब्सक्राइब झाला. ७.८% कूपन दर आणि ५ वर्षांचा कालावधी असलेल्या या बाँडद्वारे गोदावरी नदी स्वच्छता, सांडपाणी व्यवस्थापन, पादचारी पूल आणि धार्मिक परिसर विकास यांसारख्या महत्त्वाच्या प्रकल्पांना निधी उपलब्ध झाला आहे. व्याज देयके वेळेवर अदा करण्यात आल्यामुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास अधिक दृढ झाला आहे.
सध्या प्रस्तावित – NMC Green Bonds Series II
महानगरपालिका आता Green Bonds Series II द्वारे पुन्हा निधी उभारत आहे.
इश्यूची रचना:
बेस इश्यू – रु १०० कोटी
ग्रीन शू पर्याय – रु १०० कोटी
एकूण संभाव्य आकार – रु २००कोटी
क्रेडिट रेटिंग:
CRISIL आणि India Ratings कडून AA+/Stable श्रेणी – ही उच्च दर्जाची स्थैर्य दर्शवणारी रेटिंग आहे.
निधीचा वापर:
• मुकणे जलपुरवठा योजनेचा विस्तार
• नवीन जलशुद्धीकरण प्रकल्प
• विल्होळी ते गांधी नगर ग्रॅव्हिटी मेन लाईन
• सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी जलसुविधांचे बळकटीकरण
गुंतवणूक कधी करता येईल?
हा सार्वजनिक इश्यू अधिकृत ऑफर डॉक्युमेंटनुसार जाहीर केलेल्या ओपनिंग तारखेला खुला होईल. इश्यू ओपन झाल्यानंतर गुंतवणूकदारांना त्यांच्या डिमॅट खात्यामार्फत अर्ज करता येईल. इश्यूची अचूक ओपन आणि क्लोजिंग तारीख स्टॉक एक्सचेंज आणि अधिकृत जाहीरातीत नमूद केली जाईल. संभाव्य गुंतवणूकदारांनी अधिकृत माहितीवर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.
परतफेड आणि सुरक्षितता संरचना:
३ ते १० वर्षांच्या कालावधीचे विविध पर्याय उपलब्ध आहेत. तिसऱ्या वर्षापासून दरवर्षी रु २५ कोटी मूळ रकमेची परतफेड केली जाईल. व्याज अर्धवार्षिक स्वरूपात अदा केले जाईल.
इश्यू अंतर्गत खालील संरचित सुरक्षा यंत्रणा लागू आहे:
• स्वतंत्र एस्क्रो खाते
• व्याज पेमेंट खाते
• सिंकिंग फंड खाते
• Debt Service Reserve Account (DSRA)
महानगरपालिकेच्या स्वतःच्या महसुलातून नियोजनबद्ध निधी वर्ग केला जातो. Debt Service Coverage Ratio (DSCR) किमान १.२५ पट राखणे बंधनकारक आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाच्या बाबी:
१. डिमॅट खाते आवश्यक आहे.
२.ऑफर डॉक्युमेंटमधील सर्व अटी, जोखीम घटक आणि कूपन रचना काळजीपूर्वक वाचावी.
३. गुंतवणुकीचा कालावधी आणि तरलतेची आवश्यकता लक्षात घ्यावी.
४. व्याज उत्पन्नावर लागू होणारा कर विचारात घ्यावा.
५. आवश्यक असल्यास पात्र आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला घ्यावा.
निष्कर्ष
नाशिक महानगरपालिकेचा बाँड इतिहास शिस्तबद्ध आर्थिक व्यवस्थापन आणि वेळेवर परतफेडीचा आहे. २००० पूर्वीच्या प्रारंभीच्या प्रयत्नांपासून Clean Godavari Bond २०३० पर्यंत आणि आता Green Bonds Series II पर्यंत, महानगरपालिकेने वित्तीय उत्तरदायित्व जपले आहे.
स्थिर उत्पन्न, तुलनेने नियंत्रित जोखीम आणि सामाजिकदृष्ट्या सकारात्मक परिणाम असलेली गुंतवणूक शोधणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी हा पर्याय विचार करण्यासारखा आहे. अंतिम गुंतवणूक निर्णय घेताना वैयक्तिक आर्थिक उद्दिष्टे आणि जोखीम प्रोफाइल विचारात घेणे आवश्यक आहे.
(Source : A.K. Capitals)
टीम SWS
संपर्क : श्री. विक्रांत राठोड
75078 84477
